المحقق السبزواري

772

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

كند و داعى به سخط خدا باشد . و مالى كه عمّال تو جمع مىكنند و انفاقى كه مىكنند ، به آن عالم باش . چيزى از حرام جمع مكن و به طريق اسراف صرف مكن . و بسيار كن مجالست با علما و مشاورت و مخالطت با ايشان . و بوده باشد هواى تو و ميل طبع تو در اتباع سنن و اقامت آن و اختيار مكارم و معالى امور . و بوده باشد گراميتر همنشينان و مخصوصان تو كسى كه اگر در تو عيبى بيند ، هيبت تو او را منع نكند از آنكه اعلام كند تو را از آن عيب در آشكار و پنهان ، و اظهار كند به تو هرچيزى را كه در آن نقصى باشد كه جماعت چنين ناصحترين دوستان و اعوان تواند . و نظر كن و مقرّرساز از جهت عمّال [ 194 آ ] و نويسندگان از جهت هريك وقتى در هرروز كه در آن وقت نزد تو آيند با نوشته‌ها و مؤامرات و آنچه نزد ايشان است از حوايج و مطالب عمّال و امور نواحى و رعايا ؛ و در آن حال كه اين امور را بر تو عرض مىكنند و ايراد مىنمايند ، فارغ‌ساز گوش و چشم و فهم و عقل خود را ، و مكرّر در آن نظر كن و تدبّر و تفكّر به‌جاى آر . هرچه موافق حقّ و حزم بوده باشد ، امضا كن و در آن با خداى استخاره كن و هرچه مخالف آن باشد ، صرف كن به تثبّت و توقّف و سؤال و تفتيش . و منّت مگذار بر رعيّت خود و نه بر ديگرى به احسانى كه به ايشان كنى ، و در مپذير از هيچ‌يك از ايشان ، الّا وفا و استقامت و عون در امور مخدوم و ولىّنعمت . و معروف و احسان را به ازاى اين به عمل آور ، و اين مكتوب را نيك بفهم و در آن بسيار نظر كن و به آن عمل كن ، و در جميع امور از خداى عز و جلّ طلب يارى كن و استخاره كن . به درستى كه خداى عز و جلّ با صلاح و اهل صلاح است . و بگردان عظيمترين سيرت خود و افضل رعيّت خود آنچه باعث رضاى خدا باشد و باعث نظام دين گردد و باعث عزّت و تمكين اهل دين شود و جهت ملّت عدل و صلاح باشد . « 1 »

--> ( 1 ) . بوسورث در مقاله‌اى رسالهء طاهر را تفسير كرده است . نك : C . E . Bosworth , « An early arabic mirror for princes : Tahir dhu L'Yaminin's epistle to his son Abdollah ( 206 / 821 ) » , JNES XXIX 1970 , P . 25 - 41 . به نقل از : خواجه نظام الملك ، ص 83 ، پانوشت شمارهء 13 .